ΣΥΡΙΖΑ Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς


Επικοινωνία / Contact RSS Twitter Facebook YouTube flickr

13/01/2010

Τοποθέτηση Ν.Γεωργακάκη υπεύθυνου τμήματος Οικονομικής Πολιτικής ΣΥΝ, εκπροσώπου ΣΥΡΙΖΑ σην ημερίδα του ΤΕΕ με θέμα "ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ και ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ"



Από μέρους του ΣΥΡΙΖΑ χαιρετίζουμε και επαινούμε το ΤΕΕ για αυτή τη σημαντική ημερίδα, με ένα διαχρονικά  επίκαιρο θέμα.

Εισαγωγή

Σήμερα, ιδιαίτερα λόγω και της οικονομικής κρίσης που περνά η χώρα μας, αλλά και όλες σχεδόν οι χώρες,  πέρα της συμφωνίας για μεγαλύτερο έλεγχο των αγορών (ιδιαίτερα του χρηματοπιστωτικού συστήματος)  συζητιέται έντονα το νέο αναπτυξιακό μοντέλο. Όλα σχεδόν τα κόμματα της χώρας, οι περισσότεροι κοινωνικοί φορείς, έγκυροι αρθρογράφοι και αναλυτές, αλλά και το ΠΑΣΟΚ με τη νέα «ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ» περί πράσινης ανάπτυξης, συμφωνούν σήμερα στην ανάγκη ενός άλλου οικονομικού μοντέλου. Βεβαίως, τα Κόμματα που μας έχουν κυβερνήσει δεκαετίες τώρα υιοθετούν μία τέτοια αντίληψη «κατόπιν εορτής» και αφού τα  ίδια ανέχτηκαν ή προώθησαν την παραγωγική υποβάθμιση της χώρας. Έχουν βαρύτατες ευθύνες για την αποβιομηχάνιση της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει επανειλημμένα επισημάνει αυτή  την παραγωγική υποβάθμιση, ιδιαίτερα  της βιομηχανίας και  γεωργίας και έχει  θέσει επί τάπητος την ανάγκη νέου παραγωγικού αναπτυξιακού μοντέλου, μοντέλου δηλαδή που δεν θα στηρίζεται τόσο ετεροβαρώς στις υπηρεσίες και θα εξυπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες.

Στο Πρόγραμμά μας που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του ΣΥΝ μπορεί να διαβάσει κανείς το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον παραγωγικό τομέα της χώρας μας.  Ο τίτλος του σημείου 13 του Προγράμματος μας αναφέρει: «Για την ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης - Για μια Ελλάδα που παράγει και δημιουργεί».

Έχουμε ασκήσει έντονη κριτική στο οικονομικό μοντέλο που όσον αφορά τις επενδύσεις ήταν προσανατολισμένο στις κατασκευές και τα μέσα μεταφοράς  και σαν αποτέλεσμα είχε την από χρόνο σε χρόνο παραγωγική κατάρρευση και τη μετατροπή σε μια οικονομία υπηρεσιών (που προσεγγίζουν το 80% του ΑΕΠ). H Ελλάδα είναι η χειρότερη χώρα της Ευρωζώνης όσον αφορά τη βιομηχανία της.

Αλλαγή αντιλήψεων

Υπάρχει σήμερα, ιδιαίτερα λόγω της κρίσης,  σύγκλιση στην αντίληψη ότι η βιομηχανία μαζί με την Παιδεία και ειδικά την έρευνα και Ανάπτυξη (R+D), αποτελούν τις σημαντικότερες παραμέτρους της ανταγωνιστικότητας της κάθε χώρας, επομένως οι κυβερνήσεις μας και γενικά όλοι οι φορείς που παίρνουν μέρος στην παραγωγική διαδικασία οφείλουν να το λάβουν υπόψη. Γιατί, για  δεκαετίες τώρα δεν βλέπουμε μία τέτοια αναγκαία στροφή; 

ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ & ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Η αξιοποίηση ειδικότερα του Ορυκτού Πλούτου αποτελεί μέρος της παραγωγικής διαδικασίας και επιπλέον συμβάλλει σημαντικά και στην ανάπτυξη της βιομηχανίας μας. Η μεταποίηση και γενικότερα η βιομηχανία δίνουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, και επομένως  ανεβάζουν  με γρηγορότερους ρυθμούς τον πλούτο της χώρας.

Ο ορυκτός πλούτος όμως έχει μεγάλη σημασία επίσης γιατί βρίσκεται σε όλη την επικράτεια και όχι συγκεντρωμένος στα αστικά κέντρα. Αλλού βρίσκονται οι λιγνίτες, αλλού το νικέλιο, οι βωξίτες, τα μάρμαρα, ο χρωμίτης, το πετρέλαιο, τα βιομηχανικά ορυκτά κλπ. Μπορεί λοιπόν να βοηθήσει συνολικά στην Περιφερειακή Ανάπτυξη

Πρέπει όμως να προσεχτεί το γεγονός  ότι ιδιαίτερα  τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί αν όχι γιγαντωθεί  μία αντίληψη αντιπαράθεσης του παραγωγικού τομέα  με το περιβάλλον και ειδικότερα της Μεταλλευτικής βιομηχανίας και του Περιβάλλοντος.

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ή ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ;

Για μας η Μεταλλευτική Βιομηχανία αποτελεί μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας και επομένως από θέση αρχής στεκόμαστε θετικά. Όμως υπάρχει και μία αυξανόμενη αντίδραση και αντιπαράθεση, ειδικότερα από τις τοπικές κοινωνίες που δεν πρέπει να αγνοηθεί και η οποία δεν είναι χωρίς εξήγηση. Σε αυτή την εξέλιξη, παρά τις ορισμένες υπερβολές κάποιων περιβαλλοντικών  φορέων υπάρχει και αντικειμενική βάση. Είναι γεγονός ότι τις προηγούμενες δεκαετίες τόσο όσον αφορά το περιβάλλον όσο και τα ατυχήματα δεν υπήρχε ανάλογη  ευαισθησία. Ο τρόπος δράσης επιχειρηματιών που είχε ως συνέπεια καταστροφές στο περιβάλλον, πρόκληση ατυχημάτων ακόμη και θανατηφόρων, δημιούργησε αρνητικά αισθήματα, υποβάθμισε στα μάτια της κοινωνίας τον κλάδο και έτσι σταδιακά και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια αρκετές τοπικές κοινωνίες και «περιβαλλοντικοί» φορείς, βρίσκονται απέναντι  σε αυτή την οικονομική, παραγωγική,  δραστηριότητα. Επίσης, έχουν τόσα γραφεί στο παρελθόν  για ληστρική εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου από μεγάλες επιχειρήσεις, για ασύδοτη δράση,  για μη εφαρμογή του Κανονισμού Μεταλλευτικών Λατομικών Εργασιών(ΚΜΛΕ), για μη τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των ισχυουσών διατάξεων υγιεινής και ασφάλειας, για προώθηση των ελαστικών σχέσεων εργασίας, για σχεδόν εξαφάνιση της Επιθεώρησης Μεταλλείων και Λατομείων, που έχουν σωρευτικά δημιουργήσει ένα αρνητικό κλίμα σε μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού

Η Ελλάδα που πρόσφατα ενσωμάτωσε την οδηγία 2006/21/ΕΚ σχετικά με την διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας, οφείλει να την εφαρμόσει, ώστε να αποφευχθεί να βρεθεί κατηγορούμενη στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όπως και να ζήσουμε και άλλα φαινόμενα βίας όπως το περυσινό στη Φωκίδα.

Υπήρξε υποβάθμιση από μέρους αρκετών ιδιωτών επιχειρηματιών (πχ ΠΕΣΙΝΕ, Σκαλιστήρης, κλπ) αλλά δυστυχώς στον ένα ή άλλο βαθμό και  δημόσιων επιχειρήσεων που θα έπρεπε να δρουν υποδειγματικά (πχ ΔΕΗ, ΛΑΡΚΟ κλπ). Επομένως, είναι αναγκαίο οι επιχειρήσεις συνολικά να βγάλουν τα σωστά συμπεράσματα. Το θέμα βέβαια δεν είναι να αναφερθούν για μία ακόμη φορά παλιές αμαρτίες, αλλά να διδαχτούμε από το χτες. Αν εφεξής, υπάρξει υπευθυνότητα, τόσο από τους ιδιώτες επιχειρηματίες όσο και από το κράτος, αν το κράτος ασκήσει μεγαλύτερο έλεγχο, αν αξιοποιηθούν φορείς όπως το ΙΓΜΕ στην προώθηση περιβαλλοντικών μέτρων, αν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας,   ο κλάδος θα αναπτυχθεί ανεμπόδιστα, με ωφέλεια τόσο στην απασχόληση όσο και στην οικονομική ανάπτυξη αφού θα έχει μεγαλύτερη αποδοχή από μέρους των τοπικών κοινωνιών.

 Η μεταλλευτική βιομηχανία όπως ανέφερε στην εφημερίδα «ΑΥΓΗ» πριν 3 χρόνια ο πρώην Γενικός Διευθυντής στο ΙΓΜΕ και ΕΛΣΙ ο κ. Γιώργος  Κατσαμάγκος χαρακτηρίζεται από συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως:

•    Είναι  ελάχιστα ενεργοβόρος.

•    Συμβάλλει σημαντικά στην απασχόληση είτε άμεσα (στα μεταλλεία όπου η απασχόληση κινείται για δεκαετίες γύρω στις 20.000) είτε έμμεσα στην μεταποίηση  και τις κατασκευές (απασχόληση γύρω στις 700000).

•    Συμβάλλει σε σημαντικό βαθμό στην  εξαγωγική δραστηριότητα.

•    Τα μεταλλεία στη πλειοψηφία τους βρίσκονται σε ορεινές και μεσογειακές περιοχές.

•    Τα μεταλλεία δεν «μεταναστεύουν» (από τη φύση τους) σε αναζήτηση φτηνού εργατικού δυναμικού.

Συνεπώς. Ο  ορυκτός πλούτος αν αξιοποιηθεί ορθά μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη  όπως την αντιλαμβάνεται η Αριστερά, δηλαδή συνδυασμένη με την κοινωνική πρόοδο, την αποτελεσματική περιβαλλοντική διαχείριση, την αποκέντρωση και τη συνεισφορά στην αύξηση της απασχόλησης. Υπάρχει ακόμη αρκετός ορυκτός πλούτος που δεν πρέπει να μείνει αναξιοποίητος. Επίσης, υπάρχει δυνατότητα αξιοποίησης  πρώην μεταλλευτικών εγκαταστάσεων (Λαύριο, Λιγνιτωρυχείο Αλιβερίου, περιοχή τεχνητών  Λιμνών Κακάβου κλπ.) που  μπορούν να αποτελέσουν πόλους έλξης και αξιόλογης επιχειρηματικής  δραστηριότητας στον τομέα αναψυχής και θεματικού τουρισμού.

Πράξη και όχι απλά υποσχέσεις.

Είναι θετικό που ιδιαίτερα την τελευταία περίοδο, τόσο  οι επιχειρηματίες, μεμονωμένα, όσο και οι φορείς τους (πχ Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών, Σύνδεσμο Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων κλπ) διακηρύττουν σεβασμό στο περιβάλλον και διαμορφώνουν περιβαλλοντικά προγράμματα.

Ασφαλώς είναι θετικές τέτοιες διακηρύξεις. Όμως οι κοινωνίες μας κρίνουν από τα έργα. Θα εκτιμήσουν αν εκεί όπου αναπτύσσεται μία μεταλλευτική δραστηριότητα, στη συνέχεια και με πρόγραμμα προκύψει αποκατάσταση, ένα άλσος, ένα όμορφο θέατρο και όχι ένας κρανίου τόπος.

Είναι γνωστό ότι  η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες που στήριξαν σε σημαντικό βαθμό την ανάπτυξη και τον πολιτισμό τους στα μεταλλεύματα και ορυκτά. Είναι γνωστό, επίσης, ότι όχι μόνο για την Βιομηχανία και τις κατασκευές αλλά και για το κάθε σπίτι είναι αναγκαίες οι ορυκτές ύλες. Το θέμα είναι πως αυτή η δραστηριότητα θα γίνεται με την ελάχιστη επιβάρυνση στο περιβάλλον.

Πέραν τούτου, πρέπει να υπάρξει ένας βαθύτερος  προβληματισμός. Το μοντέλο διαβίωσης δεν μπορεί να είναι τόσο καταναλωτικό. Δεν συμφωνούμε με ένα μοντέλο σπίτι, σπίτι κι άλλο σπίτι, εξοχικό, εξοχικό, αμάξι, αμάξι, αμάξι. Εμείς αμφισβητούμε ένα τέτοιο μοντέλο. Η μείωση μάλιστα τέτοιας  κατανάλωσης θα οδηγήσει  και σε λιγότερες ανάγκες σε πρώτες ύλες και σε μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Επίσης, επισημαίνουμε πως δεν συμφωνούμε με την αντίληψη που υπάρχει σε διάφορες τοπικές κοινωνίες για «Ελλάδα μόνο τουριστική». Είναι επικίνδυνη αντίληψη που οδήγησε σε άναρχη δόμηση, ρύπανση των ακτών και υποβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Είναι γεγονός ότι στο παρελθόν τόσο στη μεταλλεία όσο και στις άλλες παραγωγικές δραστηριότητες υπήρχε υποβάθμιση του παράγοντα «περιβάλλον». Όμως έχουμε παραδείγματα στη δυτική Ευρώπη και τις Σκανδιναβικές χώρες που είχαν ή έχουν  ισχυρή μεταλλευτική βιομηχανία, και δεν υπήρξαν περιβαλλοντικά προβλήματα λόγω της εκμετάλλευσης του υπεδάφους. Ούτε τα λατομεία της Καράρα αλλά ούτε και τα χαλκωρυχεία της Σεβίλλης μείωσαν τον τουρισμό σε Ιταλία και Ισπανία.

Επομένως, κλείνοντας, θέλουμε να εξάρουμε την πρωτοβουλία του ΤΕΕ και να καλέσουμε σε μια γενικότερη προσπάθεια, να υπάρξει χρυσή τομή ανάμεσα στην παραγωγική δραστηριότητα και τον σεβασμό στο περιβάλλον που θα είναι τελικά επʼωφελεία των τοπικών κοινωνιών.

Επίσης θα ήθελα να σχολιάσω την αναφορά που έκανε ο υφυπουργός κ. Μπόλαρης, αλλά και τις γενικότερες αντιλήψεις για γραφειοκρατικό και διεφθαρμένο Δημόσιο Τομέα. Άραγε ποιος δημιούργησε και ποιος ευθύνεται για τα αρνητικά του δημόσιου Τομέα; Δεν αγνοούμε ότι αδυναμίες και ευθύνες δεν έχουν μόνο οι ιδιώτες επιχειρηματίες αλλά και το δημόσιο, μόνο που το δημόσιο το έκτισαν τα κόμματα που μας κυβέρνησαν. Το θέμα λοιπόν δεν είναι να μένουμε σε διαπιστώσεις, αλλά αν παίρνονται μέτρα για  να εκδημοκρατιστεί, να  εκσυγχρονιστεί και να λειτουργήσει με νέα κριτήρια ο δημόσιος τομέας, ώστε να συμβάλλει σε ένα αναπτυξιακό σχέδιο, είτε άμεσα, είτε έμμεσα μέσω των αναπτυξιακών νόμων. Εκεί όπου ο ιδιωτικός τομέας απέχει επενδυτικά, ο δημόσιος πρέπει να τολμά εφόσον αυτό υπηρετεί την  ανάπτυξη της χώρας μας.

Σας ευχαριστώ, καλή επιτυχία στην ημερίδα σας.



Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία πλοήγησης και να αναλύουμε την επισκεψιμότητα της ιστοσελίδας μας. Με την παραμονή σας στην ιστοσελίδα, αποδέχεστε τη χρήση cookies όπως αυτή περιγράφεται στην Πολιτική Cookies ΟΚ